#GirişimciyeTüyo

Tazeler


Etiketler


Eskiler


Venture Capital (Girişim Sermayesi) Terimleri ve Süreçleri-IV

Bora YılmazBora Yılmaz

Bölüm IV / Yatırım Sonrası Aşama: Yatırım tamamlandıktan sonraki ortaklık süreci

Bu süreçde duyacağın bir çok terim startup’ın yaşamı ve performansı ile alakalı olacak. Aslında bu terimlerin bir çoğunu yatırım öncesinde de duymuş olacaksın. Çünkü yatırımcılar yatırım yapmadan önce şirketinin geçmiş performansına bakmak, senin gelecek için vereceğin performans hedeflerini görmek isteyecek ve bunlar çerçevesinde sana yatırım yapacak. Bu sebeple yatırım sonrasında düzenli olarak şirket performansın takip edilmesi gerek. Burada bu performans metriklerinin detaylarına girmeyeceğim. Başka yazılarda iş tiplerine göre bunları detaylandıracağım. Elbette performans harcinde de başka teknik mekanizmalar, süreçler de bu dönemde tanışacağın şeyler olacak.

 Board of Directors / Yönetim Kurulu: A.Ş.’lerin ana yönetim mekanizması yönetim kuruludur. (Evet CEO’dan da yukarıda). Şirket ana sözleşmesine ve ortaklar sözleşmesine göre bazı ana kararlar sadece yönetim kurulu tarafından verilir. Bunun için bir yönetim kurulu oluşturulur ve yönetim kurulunda bulunma hakkı olan ortaklar burada haklarındaki temsilci adedi kadar bulunurlar. Yani her ortak mutlaka YK’da olmak durumunda değil. Karşılıklı müzakere ile şirketi en etkin yönetecek YK yapısı belirlenir. Bazı yatirimcılar YK’da mutlaka temsil edilmeyı yatırım şartı olarak koyarken, bazı girişimciler ise hic bir şekilde kendi dışında bir kimseyi YK’da istemeyebilir. (Böyle bir eşleşmede anlaşılmadığında yatırım iptal bile olabilir.) YK’da kimi kararlar oy çokluğu kimi kararlar oy birliği ile alınır. Hangilerinin nasıl alınacağına, YK’nın nasıl oluşturulacağına ortaklar sözleşmesi sırasında karar verilir.

 General Assembly / Genel Kurul: Şirketin en üst karar oganı. Şirketi temelden etkileyen önemli kararlar burada alınır (Örneğin bir ortağın hisse devri ya da şirketin iş kolu değişikliği gibi.) Ayrıca A.Ş.’lerde yıllık hesapları ve şirket iş sonuçlarını, yönetim kurulunun yaptıklarını değerlendirmek ve onaylamak için her sene olağan olarak yapılır. Ayrıca bir genel kurul yapılması gerekirse olağanüstü (önceden planlanmamış anlamında) olarak yapılır. Tüm ortaklar hisseleri oranında temsil edilirler ve alınacak büyük kararlar için oy kullanırlar. Yine kimi kararlar oy çokluğu kimi kararlar ise oy birliği ile alınır. Yapabilmek için teknik olarak gereklilikleri vardır (hükümet komiseri vb. gibi) haydi hemen öğleden sonra yapalım olmaz.

 Key Performance Indicator (KPI) / Temel Performans Göstergeleri: Şirketinin başarısı için en önemli olan performans göstergeleri. Bunlar şirketin için gelir, abone sayısı vs. olabilir.

 Revenues / Gelirler: Şirketinin ürün/hizmet satışından kazandığı para. Çok önemli bir not: Tubitak vb. gibi kurumlardan aldığın destekler, hibeler bu gelire dahil değil ve bir yatırımcı için bu çerçevede önemli de değil. Her hangi bir şirketin en az hayatını devam ettirecek şekilde tüm paydaşlarına yetecek kadar gelir yaratması beklenirken, bir startup’ın ise belli bir trendde hızlı büyüyen bir gelir yaratması beklenir.

 Costs / Giderler: Şirketinin yukarıda bahsettiği gelirleri yaratmak için harcadığı paranın tamamı. Giderler çeşitli kalemler altında gruplanırlar. Operasyonel olarak günlük aktivitelerden doğan giderler olduğu gibi, şirketin makina alımı gibi yatırım giderleri de vardır. Operasyonel giderlerin bir bölümü malzeme gibi ürünün/hizmetin üretimine bağlı değişken giderlerken, bir bölümü de kira gibi üretim adedinden bağımsız sabit giderlerdir. Bunların detayların başka yazılarda gireceğim. Bir startup için en önemli konulardan bir tanesinin gelir, gider dengesi olduğunu unutma.

 Cash Flow / Nakit Akışı: Kabaca şirketine giren ve çıkan nakit para. ‘Tahsilatlar’ (Dikkat: Gelirler değil. Sattığın üründen hizmet için kestiğin fatura karşılığı tahsil ettiğin, kasana giren para), sermaye, borç, kredi, hibe, yatırım, vb. gibi sebeplerle şirkete nakit girerken, ‘ödemeler’ (Dikkat: Giderler değil. Aldığın ürün/hizmetler için kasandan çıkan para), borç ödemeleri, maaş, vergi, vs. sebebi ile de şirketten çıkar. Eğer girenler>çıkanlar ‘pozitif nakit akışı’, tersi durumda ‘negatif nakit akışı’ oluşur. Bir şirket için en önemli metriklerden bir tanesidir. Hele ki Türkiye gibi tahsilatın çok zor olduğu ülkelerde nakita kışı düzenli takip edilmelidir. Aksi taktirde bir çok fatura kesip, yeteri kadar tahsilat yapılamadığı için şirket tehlikeye girer. Bir startup yola çıktığında belli bir süre negatif cash flow ile ilerleyeceğini bilir. Aldığı yatırımda (-) olarak gerçekleşen nakita akışını dengelemek için kullanılır. Beklenen akışın bir süre sonra pozitif olması ve şirketin kendi kendisine yeterek nakit fazlası yaratmasıdır. 

 Break Even / Başa baş: Gelirlerin, giderlerin tamamını karşıladığı nokta. Bu noktadan sonra şirket kar üretmeye başlar. Bu nokta zaman içerisinde ortaya çıkar. İş planlaması yapılırken gelirler ve giderler göz önünde bulundurularak bu noktanın ne zaman yakalanacağı hesap edilmeye, ne kadarlık satış yapılması gerektiği anlaşılmaya çalışılır. 

 Burn Rate / Yakma Oranı (?): Özellikle yeni başlayan bir şirketin sermayesini harcama hızı. Aylık olarak bir şirketin operasyonlarını karşılamak için harcadığı para. Genel olarak tüm harcamalar için kullanılabileceği gibi, negatif cash flow şirketlerde daha çok gelir gider farkını belirtir.

 EBITDA / FAVÖK: Bir şirketin operasyonel karlılığını gösteren en önemli metrik. Şirketin gelirlerinden (amortisman, vergi ve faiz giderleri hariç) giderler düşünde kalan net kar. Bu rakam, toplam gelire bölündüğünde EBITDA marjı bulunur. Bir startup ilk başta pozitif EBITDA yaratamayacak, ancak orta uzun vadede bu marjın pozitif olmaı beklenecektir.

 Follow On Round / Takip Turu: Şirketin yatırım aldıktan belli bir süre sonra ihtiyaç sebebi ile tekrar yatırım alması.

 Exit / Çıkış: Yatırımcının, yatırım sırasında elde ettiği hisseleri başka birine satarak şirketten çıkması. Yatırımcılar ilk günden exit amaçlı olarak yatırım yaparlar. Ayarıca senin gibi bir girişimci de hisselerini başka birine satarak şirketten çıkış yapabilir. Hisseleri startejik bir alıcı (aynı alandaki daha büyük bir firma), başka bir yatırımcı (örneğin bir özel sermaye (private equity) fonu) alabileceği gibi şirket borsaya açılarak da exit yapılabilir. 

 Exit Multiple / Çıkış Çarpanı: Yatırımcının çıkış anında yatırdığı paranın kaç katına çıkış yaptığı. Yatırımcının amacı ve beklentisi bu çarpanın olabildiği kadar yüksek olmasıdır.

 IPO / Halka Arz: Şirketin hisselerinin bir bölümünün borsa aracılığı ile halka arz edilmesi, borsaya açılmasıdır. Böylece herhangi bir kişi ülkedeki yasalar ve kurallar çerçevesinde, aracı kurumlar vasıtası ile şirketinin hissesine sahip olabilir. Bu şekilde halka arz yapıldığında, hisseler halka satılmış olur. Hisselerini satan kişilerde böylece o hisseler için çıkış yapmış olur.

 Acquisition / Satın Alma: Şirketinin tamamının bir başka şirket tarafından satın alınması. Bir başka exit yolu.

 IRR / İç Verim Oranı: Yatırımcıların, yatırımlarının performansını ölçtükleri bir rasyo. (Getirilerin NPV’sini sıfıra eşitleyen faiz oranı-karışık gelebilir, önemli değil, Excel’de otomatik hesaplayabilirsin, (tam olmamakla birlikte) kabaca yıllık getiri gibi düşünebilirsin.) Yatırımcılar, kendi yatırımcılarından (LP) aldıkları parayı farklı zamanlarda, şirketlere yatırırlar ve sonrasında yine farklı zamanlarda exitler yaparak, yatırımcılarına geri öderler. Zaman içinde gerçekleşen bu ödemeler için hesaplanan IRR ile LP’ler fonun performansını ölçebilir, ve diğer fonlar ile karşılaştırabilir. Yüksek IRR, yüksek performans anlamına gelir. VC’lerde IRR’ı yüksek olması beklenen projelere yatırım yaparlar (Elbette bunun bir garantisi yok), ortalamada iyi bir IRR yakalayarak, yatırımcılarına farklı yatırım enstrümanları karşısında iyi bir getiri sağlamak isterler.

 Return On Investment/ Geri Dönüş: Bir yatırımdan ede edilen kar ya da zarar. Yatırımdan elde edilen tüm ne kazancın, tüm harcamalara oranıdır. Doğal olarak yatırımcılar en yüksek dönüşü almaya umarak yatırım yaparlar. Bir portföy yönetimi yaptıklarından ve farklı firmalar -iyi ya da kötü- şekilde farklı dönüşler sağladığından, amaç portöyün konsolide dönüşünü yüksek tutmaktır.

Tüm bu bölümlerde aklıma gelen önemlileri yazmaya çalıştım. Duyduğun, merak ettiğin olursa çekinmeden sorabilirsin.

VC @ Revo Capital

Yorumlar 0
Şu anda hiç yorum yok.