#GirişimciyeTüyo

Tazeler


Etiketler


Eskiler


Özel Sermaye Fonları

Şirketin ileri aşamalara ulaştığında...

Bora YılmazBora Yılmaz

Özel sermaye fonları (private equity (PE) fund) tanımı temel anlamıyla genelde halka açık olmayan (ve tercihen belli bir yol katetmiş) şirketlere doğrudan sermaye yatırımı yapan fonları ifade ediyor. Sıkça startup dünyasında duymaya alıştığımız girişim sermayesi fonları da (venture capital) aslında özel sermaye fonlarının bir alt kümesini oluşturuyor. (Girişim sermayesi fonlarını çok daha detaylı olarak daha sonraki bir çok yazıda anlatmaya çalışacağım.) Farklı alanlarda da uzmanlaşmış PE’ler olabilir. Tüm bu özel sermaye fonlarının (VC dahil) temel özelliği yatırımcılarından topladığı yatırımlar ile oluşturdukları para havuzunu kullanarak bu şirketlere yatırım yapmaları.

Ancak, genel olarak ekosistemde PE diye adlandırılan ve VC’den farklı konumlandırılan yapı ise sonraki aşamalarda yatırım yapan ve aşağıda detaylandırdığım şirketler. Ama kafa karıştıracak bir durum yok aslında. Gerek büyüklük, gerek ilgi alanları, gerek de çalışma modelleri olarak PE ve VC arasındaki fark önemli ölçüde belirgin (ya da fonlar kendilerini VC ya da PE olarak tanımladıklarından kim kimdir anlamak kolay).

Özellikle startup seviyesindeki şirketlerin ‘çok uzun’ bir yolculuk sonunda bir PE ile yatırım sürecine girmesi mümkün olduğundan, PE konusunu uzun uzadıya detaylandırmayacağım, sadece temel özelliklerine değineceğim.

Hızlıca özetlersek: Bir PE fonu yatırımı temel olarak geç aşama yatırımdır. Bunun anlamı, PE’ler şirketiniz büyümesini önemli aşamada ilerlettikten sonra yatırım yaparlar.( ‘E büyümesini tamamlamış bir şirket neden yatırım alsın ki?’ diyebilirsin. İşin aslı, her firmanın her türlü büyüklükte farklı sebeplerle finansman ihtiyacı olabilir; örneğin büyümek için bir diğer şirketi satın almak adına toplu nakit ihtiyacı gibi)

PE’ler, şirketine geç aşamada girdiklerinden dolayı, aldıkları risk (görece) küçük olduğu için yatırımları karşısındaki geri dönüş beklentileri bir VC’ye oranla çok daha düşüktür. Bir PE; büyümeyi finanse etme (örneğin alınan yatırım yukarıda bahsettiğim gibi başka bir şirketi satın almak ya da o şirketle birleşmek için; ya da yeni bir üretim tesisi kurmak için; ya da yeni pazarlara açılabilmek için kullanılabilir); kurumsal yeniden yapılanma; ortakların ellerindeki hisseleri satarak işten çıkması; şirketin borsaya açılmasının finanse etme; borsaya açık ama değerinin altında işlem gören bir şirketin ikincil hisselerine sahip olma gibi durumlar için şirketine yatırım yapabilirler ya da hisselerini satın alabilirler. Evet, PE’ler sadece yatırım yoluyla değil, satın alarak da hisse edinebilirler.(Genelde bu ikisinin karıştırıldığını görüyorum, satın alma-yatırım farkını daha sonra anlatacağım.)

PE’ler genel olarak şirket kontrolünü alabilecekleri kadar hisseye sahip olmak isterler. Bu aşamadan sonra da şirketi yatırım hedefleri doğrultusunda yönetmek üzere hem stratejik destek sağlar, hem iş ağlarını kullanırlar hem de uygun bulduklarında şirketlerin yönetim kademesini değiştirerek kendi yönetim ekiplerini şirketin başına getirebilirler. Şirket belirlenen hedeflere ulaştığında ise PE, mümkün ise şirketi halka arz ederek borsaya açabilir (IPO), şirketteki hisselerini o konuda daha büyük bir firmaya (stratejik alıcıya), başka bir özel sermaye şirketine (finansal alıcıya) ya da şirket ortaklarına geri satabilir. Kısaca amaç belli bir süre sonunda şirketten çıkış (exit) yaparak, yaptığı yatırımın karşılığını almaktır.

“Şirketin önemli bir aşama kaydettikten sonra, yukarıda bahsettiğim ihtiyaçlar doğrultusunda özel sermaye şirketlerinden yatırım almayı değerlendirebilirsin. İşin aslı doğru bir pazarda, önemli şekilde büyümüş, pazarda etkin bir konuma sahip, değerli bir şirkete sahip olduğunda bir çok PE sana yatırım yapmayı ya da hisselerini satın almayı sen daha planlamadan isteyecektir. Türkiye’de hem PE sayısı fazla hem de bu aşamaya gelen şirket sayısı (hele teknoloji alanında) çok az. O yüzden bir o seviyelerdeki bir şirket için yatırım yapacak bir PE bulmak, erken aşama bir VC bulmaktan çok daha kolay olacaktır. Türkiye’de farklı alanlarda ve seviyelerde uzmanlaşmış yerli ve yabancı bir çok özel sermaye şirketi/fonu var. Bu aktif şirketlere/fonlara buradan ulaşabilirsin.”

— #GirişimciyeTüyo

VC @ Revo Capital

Yorumlar 1
  • Cem
    Yollandı tarihinde

    Cem Cem

    Cevapla Yazar

    Yazi guzel. Sondaki google linki ise baya ogretici (how to use Google 101)